Przewlekły ból miednicy (CPPS) – objawy, przyczyny i leczenie

Czym jest zespół przewlekłego bólu miednicy?

To ból lub dyskomfort w obszarze sięgającym od pępka do połowy uda, który utrzymuje się przez co najmniej sześć miesięcy. Ból może pojawiać się i znikać lub trwać nieprzerwanie. To częsta przypadłość, która dotyka 15% kobiet i 10% mężczyzn na świecie. CPPS może utrudniać odbycie stosunku, sen, aktywność fizyczną, podjęcie pracy i inne codzienne czynności.

Stopień natężenia objawów różni się w zależności od osoby, ale zwykle są one powiązane z dolegliwościami ginekologicznymi, urologicznymi, gastrologicznymi i układu mięśniowo-szkieletowego. Jeśli chodzi o przewlekły zespół bólowy miednicy mniejszej, lista objawów jest dość szeroka. Więcej o nich niżej.

Objawy CPPS – jak rozpoznać problem?

Dolegliwości, które mogą wskazywać na przewlekły ból miednicy (zarówno u kobiet, jak i mężczyzn), to:

• ból pęcherza moczowego,
• przewlekłe zaparcia,
• ból kości ogonowej,
• ból pooperacyjny związany z endometriozą,
• objawy ze strony przewodu pokarmowego,
• ból hemoroidów,
• ból w dolnej części brzucha i pachwinie,
• ból po histerektomii,
• ból podczas stosunku płciowego,
• ból podczas erekcji,
• ból podczas miesiączki,
• ból podczas siedzenia,
• ból nerwów miednicy,
• ból miednicy poporodowy,
• dysfunkcje seksualne po porodzie,
• ból odbytnicy,
• ból stawu krzyżowo-biodrowego,
• ból jąder,
• ból miednicy po operacji u osób transpłciowych,
• pilna potrzeba oddawania moczu i częste oddawanie moczu,
• ból pochwy,
• ból sromu.

Kobiety skarżą się często na uczucie zmęczenia, huśtawki nastrojów i problemy ze snem.

Przyczyny CPPS – co może powodować przewlekły ból?

Do częstych przyczyn przewlekłego bólu miednicy zaliczają się m.in.:

• nadmierne napięcie lub osłabienie mięśni dna miednicy,
• endometrioza,
• adenomioza,
• mięśniaki macicy,
• przewlekłe zapalenie gruczołu krokowego,
• ból miednicy w okresie poporodowym,
• nawracające infekcje układu moczowego, zapalenie dróg moczowych,
• IBS (zespół jelita drażliwego),
• przewlekłe zaparcia,
• zaburzenia lękowe i depresja.

Diagnostyka – jak wygląda diagnoza CPPS?

Diagnostyka CPPS powinna być dokładka i holistyczna – czyli brać pod uwagę różne aspekty zdrowia i dobrostanu pacjentki.

Na początek lekarz lub lekarka przeprowadza wywiad kliniczny. Zadaje pytania o dolegliwości, historię chorób oraz leczenia. Diagnozowanie opiera się też na badaniu – zarówno zewnętrznym, jak i wewnętrznym (badanie ginekologiczne). Specjalista sprawdza biodra, brzuch i tylną część kości krzyżowej, a także mięśnie dna miednicy, pęcherz, macicę, jajniki i okoliczne obszary. Pozwala to wykryć bolesność, napięcie lub nieprawidłowości, które przyczyniają się do odczuwanych objawów.

Przydatne są również badania obrazowe, np. USG, tomografia komputerowa lub laparoskopia (ta ostatnia np. w przypadku konieczności zbadania narządów rozrodczych, kiedy podejrzewa się endometriozę). Pomagają one dostrzec potencjalne mięśniaki, zrosty lub inne narośla w obrębie narządów miednicy.

Lekarz/lekarka może zlecić także badania moczu, by wykluczyć inne przypadłości – np. zespół bolesnego pęcherza czy infekcję układu moczowego. Niekiedy wartościowe mogą być również informacje o stanie psychicznym pacjentki – przewlekłe problemy w tym obszarze mogą przyczyniać się do odczuwania dolegliwości bólowych.

Leczenie CPPS – jakie są dostępne metody?

W leczeniu CPPS ważne jest podejście wieloaspektowe. Metoda leczenia przewlekłego bólu miednicy powinna zawsze być dopasowywana indywidualnie, ponieważ historia i przyczyny bólu u każdego pacjenta/pacjentki są inne – tutaj przedstawimy kilka popularnych terapii.

Jeśli chodzi o leki, bardzo często stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne dla krótkotrwałej ulgi, leczenie hormonalne w przypadku schorzeń ginekologicznych, a także antydepresanty lub leki przeciwdrgawkowe, jeśli mamy do czynienia z bólem o podłożu nerwowym. A w razie gdyby wykryta została infekcja, mogą zostać przepisane antybiotyki.

Fizjoterapia może okazać się kluczowa w leczeniu mięśniowo-powięziowych i mięśniowych przyczyn bólu miednicy. Fizjoterapeuta/fizjoterapeutka wykorzystuje terapię manualną i techniki rozluźniające, by zaradzić spiętym lub nadreaktywnym mięśniom dna miednicy. Przy odpowiednio dobranej metodzie, regularne sesje pomagają skutecznie redukować napięcie mięśniowe.

W niektórych przypadkach przydatna okazuje się terapia behawioralna, techniki mindfulness (uważności) lub biofeedback, jeśli pacjentka doświadcza dużego stresu w związku z chorobą i nieprzyjemnymi objawami w obszarze miednicy.

Bardziej zaawansowane terapie mogą obejmować stymulację nerwów lub zastrzyki w punkty spustowe. Jeśli pacjentka cierpi na endometriozę, ma zrosty lub przepuklinę, które mogą powodować przewlekły ból, może być konieczny zabieg operacyjny.

Najskuteczniejsza metoda leczenia to taka, która pasuje do Twojego konkretnego przypadku i skupia się zarówno na eliminowaniu przyczyn dolegliwości, jak i radzeniu sobie z objawami. CPPS zawsze wymaga indywidualnego spojrzenia.

Rola fizjoterapii i pracy z ciałem

Zwiększone napięcie w obrębie miednicy i okolicy krocza to często powód dużego dyskomfortu u kobiet. Fizjoterapia to bardzo skuteczna metoda terapii – w wielu przypadkach zespół bólowy dna miednicy można leczyć poprzez rozluźnianie napięcia mięśni. Specjalista/specjalistka jest w stanie ocenić struktury miednicy pacjentki i dopasować technikę w taki sposób, by regularna terapia przyniosła realne efekty.

Jak CPPS wpływa na codzienne życie?

CPPS powoduje wiele trudności w życiu pacjentek (chociażby trudności z oddawaniem moczu – czyli czynności tak zwykłej i naturalnej!). Dolegliwości bólowe związane z przewlekłym bólem miednicy obniżają komfort życia, a niekiedy wręcz uniemożliwiają normalne funkcjonowanie, chodzenie do pracy czy wykonywanie obowiązków domowych. Z racji utrzymujących się objawów, niektóre osoby mogą dostrzec, że choroba przekłada się negatywnie na ich aktywność zawodową i jakość relacji z bliskimi. Dlatego tak ważne jest wsparcie w trudnych momentach, ale również świadomość problemu i determinacja w dążeniu do jego rozwiązania. Możesz zacząć od badania ginekologicznego i poprowadzić diagnostykę dalej, wedle zaleceń lekarskich. Grunt to nie poddawać się i dążyć do poprawy komfortu.

Dlaczego nie warto ignorować objawów?

Zespół przewlekłego bólu miednicy mniejszej wymaga diagnostyki i leczenia. Podejście, że można się przemęczyć, albo że ból „jest do zniesienia”, nie zaprowadzi nas do lepszego komfortu życia. Pamiętajmy, że mamy masę możliwości w zależności od przyczyn CPPS: fizjoterapia (różne metody terapii manualnej), redukcja napięcia mięśni, łagodzenie czynników psychologicznych, leki przeciwzapalne – to wszystko może z dużym prawdopodobieństwem doprowadzić do zmniejszenia bólu. Wczesna reakcja pozwala na dobre efekty u pacjentów z CPPS, dlatego potraktuj swoje dolegliwości bólowe na serio – bo zasługujesz na codzienny komfort i normalne funkcjonowanie.

_____________

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady lekarskiej.

Źródła:

1. https://www.claraspital.ch/en/medical-offer/pelvic-floor-centre/diseases/chronic-pelvic-pain-syndrome-cpps
2. https://pelvicrehabilitation.com/conditions/chronic-pelvic-pain-syndrome-cpps/?lnsg=lnsg_523971be-9e7a-4622-be29-fd3dd0de6f15
3. https://www.towerurology.com/womens-health/chronic-pelvic-pain/