Ile kosztuje miesiączka w Polsce?
W rozmowie z Kulczyk Foundation, Dominika Miszewska, współautorka kalkulatora menstruacyjnego, zdradziła, że według jej obliczeń w ciągu swojego życia (przez cały wiek rozrodczy) wyda na produkty menstruacyjne 6 tysięcy złotych, przy założeniu, że w wieku 45 lat przestanie menstruować(1).
Warto wspomnieć, że podany koszt tyczy się wyłącznie samych artykułów higienicznych. W koszt miesiączki niektórzy wliczają też jednak leki przeciwbólowe, wizyty lekarskie, bieliznę, koszty prania oraz inne niezbędne produkty higieniczne (takie jak mokre chusteczki, płyny do dezynfekcji, płyny do higieny intymnej, itp.).
Są to niezbędne wydatki, z których nie da się tak po prostu zrezygnować. Miesiączka narzuca kobietom obowiązek ponoszenia comiesięcznych kosztów, które wpływają na ich budżet i zdrowie. Kalkulator kosztów miesiączki pomaga oszacować ilość pieniędzy wydanych w trakcie okresu, co z kolei przekłada się na bardziej świadome decyzje zakupowe – ale o tym narzędziu za chwilę.
Koszt jednej miesiączki a koszt w ciągu całego życia
Spójrzmy na przykładowe kalkulacje kosztów miesiączki w skali jednego miesiąca (czyli jednego cyklu menstruacyjnego):
Sytuacja nr 1
Malwina, 25 lat. Bardzo obfite miesiączki trwające ok. 6 dni. Preferowany środek menstruacyjny: tampony. Budżet: niski.
ZAŁOŻENIA:
- dni krwawienia: 6 (3 intensywne, 3 lżejsze)
- zużycie tamponów na dzień: intensywne - 8, lżejsze - 5
- cena tamponów: 4,50 zł / 16 szt. = 0,28 zł / 1 szt.
OBLICZENIA:
- liczba tamponów na cały okres: 39 szt.
- koszt jednego cyklu: 39 x 0,28 zł = 10,92 zł
- koszt roczny: 131,04 zł
- koszt przez całe życie*: 5110,56 zł
Sytuacja nr 2
Weronika, 33 lata. Standardowo obfite miesiączki trwające ok. 5 dni. Preferowany środek menstruacyjny: podpaski. Budżet: wysoki.
ZAŁOŻENIA:
- dni krwawienia: 5 (2 intensywne, 3 lżejsze)
- zużycie podpasek na dzień: intensywne - 5, lżejsze - 3
- cena podpasek: 14,49 zł / 10 szt. = 1,45 zł / 1 szt.
OBLICZENIA:
- liczba podpasek na jeden okres: 19
- koszt jednego cyklu: 19 x 1,45 zł = 27,55 zł
- koszt roczny: od 330,60 zł
- koszt przez całe życie*: od 12 893,40 zł
Sytuacja nr 3
Sylwia, 27 lat. Standardowo obfite miesiączki trwające ok. 5 dni. Preferowany środek menstruacyjny: majtki menstruacyjne + podpaski. Budżet: średni.
ZAŁOŻENIA:
- dni krwawienia: 5 (3 intensywniejsze, 2 lżejsze)
- zużycie na dzień: 4 podpaski dziennie przez pierwsze 3 dni + 1 para majtek menstruacyjnych dziennie przez ostatnie 2 dni
- cena: 120 zł/1 para majtek menstruacyjnych; 6,99 zł / 10 sztuk podpasek = 0,70 zł / 1 szt.
OBLICZENIA:
- liczba par majtek menstruacyjnych na jeden okres: 2 x 120 zł = 240 zł (żywotność 1 pary to ok. 5 lat, więc roczny koszt to 240 zł / 5 = 48 zł)
- liczba podpasek na jeden okres: 12 szt.
- koszt jednego cyklu: 12 x 0,70 zł = 8,40 zł | do tego doliczamy koszt zużycia 2 par majtek (4 zł za 1 cykl)
- koszt roczny: (8,40 zł + 4 zł) x 12 = 148,80 zł
- koszt przez całe życie*: 5 803,20 zł
*W ciągu okresu rozrodczego – czyli ok. 39 lat (przy założeniu, że pierwsza miesiączka wystąpiła w wieku 12 lat, a menopauza rozpocznie się w wieku 51 lat, czyli zgodnie ze średnimi statystykami w Polsce(2)).
Podane kalkulacje nie wyczerpują oczywiście wszystkich możliwych wariantów. Zmiennych jest mnóstwo! Są to m.in.:
- intensywność krwawienia,
- czas trwania miesiączki,
- (nie)regularność cyklu,
- zamożność kobiety/osoby menstruującej,
- wiek pierwszej miesiączki (menarche),
- wiek menopauzalny,
- stan zdrowia kobiety/osoby menstruującej,
- podwyżki cen produktów,
- rabaty na produkty,
- liczba przebytych ciąż,
- okres trwania ciąży,
- okres karmienia dziecka,
- stosowanie antykoncepcji hormonalnej i jej rodzaj,
- stabilność zatrudnienia,
- dostępność produktów w sklepach,
- osobiste preferencje.
Kalkulacja kosztów miesiączki – jak obliczyć własne wydatki
Świadomość wysokości kosztów, jakie ponosimy w związku z kupowaniem środków menstruacyjnych, pozwala na rozsądne rozdysponowanie budżetu i ewentualne zaplanowanie oszczędności. Dla osób, które mocno pilnują swoich wydatków i świadomie je planują, przekalkulowanie kosztów miesiączki może okazać się bardzo przydatne.
Kalkulator kosztów miesiączki powstał, aby zyskać większą kontrolę nad swoimi wydatkami w skali miesiąca, roku, a nawet całego życia. Dzięki temu narzędziu można obliczyć, ile pieniędzy przeznaczasz na swoją menstruację.
Jak działa kalkulator kosztów miesiączki
To proste. W kalkulator wpisujesz swoje dane:
- ile dni przeciętnie trwa Twoje krwawienie,
- jakiego produktu menstruacyjnego używasz,
- ile ten produkt kosztuje,
- ile produktów dziennie zużywasz podczas okresu.
Jest to szybki i praktyczny sposób na oszacowanie, ile pieniędzy wydajesz na swoje artykuły menstruacyjne.
Kalkulator ma charakter orientacyjny – nie zastępuje profesjonalnej porady.
Co warto uwzględnić w wyliczeniach
Jak wspomniałam wyżej, realne koszty miesiączki to nie tylko produkty na okres. Fakt, że menstruujemy, wymaga od nas również dodatkowych wydatków: m.in. na lekarzy, leki przeciwbólowe, wodę i energię zużytą do awaryjnego prania poplamionych ubrań. Trudno oszacować, ile to może kosztować – ale jeśli regularnie stosujesz np. leki rozkurczowe i chodzisz na wizyty ginekologiczne raz w roku, możesz spróbować podsumować te wydatki.
Nie jest tajemnicą, że opcje jednorazowe i wielorazowe produktów na okres wychodzą bardzo odmiennie w bilansie kosztów – porównajmy więc je ze sobą.
Jednorazowe czy wielorazowe? Poradnik oszczędzania
Jak opłaca się miesiączkować – stosując jednorazowe czy wielorazowe produkty? Sprawdźmy.
Podpaski i tampony wydają się być najtańszą opcją – cena jednego pudełka każdego z tych produktów mieści się w granicach ok. 5–25 zł (po tej tańszej stronie często znajdziemy produkty wykonane z syntetycznych materiałów, sztucznych włókien, a po tej droższej produkty organiczne, z certyfikatami, często od polskich marek). Jednak wiele kobiet realnie potrzebuje więcej niż jedno opakowanie na miesiąc – pudełko podpasek zwykle mieści 10–20 sztuk, a tamponów 16–32. Załóżmy, że na pudełko 10 podpasek wydajemy 5 zł miesięcznie, nasza miesiączka trwa 5 dni i jest obfita. Limit 10 sztuk podpasek wymaga od nas używania zaledwie jednej podpaski w ciągu dnia i jednej podpaski przez noc – i tak przez cały okres. To 12 h spędzone w jednej podpasce, w uczuciu wilgoci i narażeniu na infekcje, odparzenia i nieprzyjemny zapach. Trudno mówić tu o jakimkolwiek komforcie. Podstawowe zasady higieny wymagają, by podpaska była zmieniana co ok. 3–5 h, w zależności od natężenia krwawienia.
Taki wydatek co miesiąc dla wielu kobiet nie jest wcale dużym obciążeniem, jednak są osoby o niższych dochodach i trudnej sytuacji życiowej, dla których decyzja, czy kupić podpaski, czy bułki śniadaniowe dla siebie i rodziny, jest naprawdę ciężka. Zanim osądzimy kogoś, dla kogo koszt pudełka podpasek jest przyczyną stresu, spróbujmy postawić się na jego miejscu. Nie wszyscy mamy takie same możliwości i nie wszyscy cieszymy się tymi samymi przywilejami.
Jeśli chodzi o dobro środowiska, produkty jednorazowe na ogół są uznawane za niekorzystne ekologicznie, ze względu na to, że rozkładają się bardzo długo – za wyjątkiem podpasek i tamponów biodegradowalnych, bez dodatku plastiku, które wykonane są wyłącznie z bawełny, czyli naturalnego materiału organicznego.
Wielorazowe produkty menstruacyjne, takie jak majtki menstruacyjne (bielizna menstruacyjna) czy kubeczek menstruacyjny, to wydatek rzędu ok. 70–120 zł przy zakupie jednej pary/sztuki. Widać więc, że koszt początkowy jest zdecydowanie wyższy niż w przypadku artykułów jednorazowych. Jednak przy przeliczeniu kosztów w skali roku okazuje się, że taki zakup może się opłacać. Jedna para majtek kupiona za 120 zł może służyć nawet 5 lat. Oczywiście im więcej par zakupimy, tym ten koszt będzie większy.
Nie każdy będzie w stanie pozwolić sobie na taki wydatek, dlatego warto rozejrzeć się za promocjami – np. w sklepie online Finally.me istnieje opcja zakupu wielopaku majtek (im więcej par zamawiamy, tym większy rabat na zamówienie). Majtki menstruacyjne uznawane są za ekologiczne rozwiązanie ze względu na to, że jest ono wielorazowe, a ich pielęgnacja wymaga dokładnie tego samego, co nasze inne ubrania – czyli użycia pralki. To rozwiązanie redukujące ilość produkowanych przez nas odpadów.
Jak realnie ciąć koszty podczas menstruacji
Na początek warto powiedzieć, że jeśli decyzja o cięciu kosztów związanych z miesiączką zostaje podjęta przez Ciebie ze względu na trudności finansowe, to warto sięgnąć po pomoc organizacji zajmujących się zjawiskiem ubóstwa menstruacyjnego w Polsce (więcej o tym w kolejnej części artykułu). I nie jest to żaden wstyd!
Jeśli po prostu chcesz zoptymalizować swoje finanse, to mamy kilka rad, jak możesz to zrobić. Oszczędności będą ogromne!
-
Zamień tampony lub podpaski na majtki menstruacyjne. Jeśli masz obfite miesiączki, zapewne musisz zmieniać tampon czy podpaskę co kilka godzin. A czy wiesz, że majtki menstruacyjne mają chłonność ok. 4 tamponów? Wybierając taką bieliznę, oszczędzasz nie tylko pieniądze, ale też inwestujesz w swój komfort i dbasz o środowisko. Można powiedzieć, że jest to inwestycja, która stosunkowo szybko się zwraca. Jako że majtek używać można nawet przez 5 lat, Twoje oszczędności wyniosą ok. 290 zł w ciągu 5 lat.
(Przy założeniu, że w ciągu jednej miesiączki zwykle zużywałaś 24 podpaski jednorazowe, po 0,70 zł każda, a przeniosłaś się na majtki menstruacyjne, kupując ich 6 sztuk w promocyjnym wielopaku Finally.me i pierzesz je po pierwszych 2–3 dniach krwawienia, by użyć ich ponownie w pozostałe dni okresu.)
-
Zastąp jednorazowe podpaski podpaską wielorazową. Działa na identycznej zasadzie – również wchłania krew i umieszczana jest na bieliźnie. Zamiast kleju, skrzydełka zapinane są na zatrzask. Jeśli zdecydujesz się na taką zmianę, możesz zaoszczędzić ponad 700 zł w ciągu 5 lat – bez rezygnowania z komfortu i bezpieczeństwa.
(Przy założeniu, że w trakcie jednej miesiączki zużywałaś 24 jednorazowe podpaski, po 0,70 zł za sztukę, co dawało ponad 200 zł rocznie, a następnie przeniosłaś się na 6 podpasek wielorazowych w cenie 49 zł za sztukę, które pierzesz po pierwszych 2–3 dniach krwawienia i używasz ponownie w pozostałe dni okresu. Podpaski wielorazowe mogą służyć nawet 5 lat.)
-
Wybierz kubeczek menstruacyjny zamiast tamponów. Kubeczek to jednorazowy wydatek rzędu ok. 70 zł, ale jest znacznie pojemniejszy i zapewnia ochronę nawet do 12 godzin. Dzięki tej zmianie możesz zaoszczędzić ponad 400 zł w ciągu 5 lat – bez konieczności regularnych zakupów produktów jednorazowych.
(Przy założeniu, że w trakcie jednej miesiączki zwykle zużywałaś 29 tamponów, po 0,28 zł za sztukę, a następnie przeniosłaś się na jeden kubeczek menstruacyjny, który może służyć nawet 5 lat.)
WAŻNE: Może przyjść Ci do głowy pomysł maksymalizowania użycia pojedynczego środka jednorazowego podczas okresu, czyli np. korzystanie z jednego tamponu przez 9–12 h, i oszczędzanie w ten sposób pieniędzy. Nie wolno tego robić! Maksymalny czas trzymania tamponu w pochwie to 6–8 h (limit różni się w zależności od producenta) – po tym czasie wzrasta ryzyko doznania zespołu wstrząsu toksycznego (TSS).
Problem ubóstwa menstruacyjnego w Polsce
O ubóstwie menstruacyjnym opowiedział mi Norbert Góra, Wiceprezes Zarządu fundacji Akcja Menstruacja.
Marcy Wójcik: Czym właściwie jest ubóstwo menstruacyjne?
Norbert Góra: Ubóstwo menstruacyjne występuje wtedy, gdy osoby menstruujące nie mają dostępu do odpowiednich dla siebie środków higienicznych, edukacji dotyczącej zdrowia menstruacyjnego ani godnych warunków sanitarnych. Najczęściej wynika ono z trudnej sytuacji finansowej, czyli braku pieniędzy lub przemocy ekonomicznej.
MW: Jak tak ciężka sytuacja wpływa na te osoby?
NG: Ubóstwo menstruacyjne ma wiele skutków:
- Zdrowotne – używanie nieodpowiednich zamienników produktów higienicznych (np. papieru toaletowego lub skarpetki) albo noszenie produktów zbyt długo może prowadzić do podrażnień, infekcji, a nawet poważniejszych problemów zdrowotnych.
- Edukacyjne i zawodowe – wiele osób menstruujących opuszcza zajęcia lekcyjne lub pracę w czasie miesiączki, ponieważ nie ma dostępu do odpowiednich środków higienicznych.
- Psychiczne – wstyd, upokorzenie, poczucie wykluczenia i stres związany z brakiem możliwości zadbania o higienę.
MW: Czy są w Polsce organizacje, które zajmują się problemem ubóstwa menstruacyjnego?
NG: W Polsce działa kilka inicjatyw, które starają się minimalizować ubóstwo menstruacyjne. Jedną z nich jest Fundacja Akcja Menstruacja, wspierająca osoby menstruujące od 2020 roku. Jej głównym programem jest zapewnianie bezpłatnych produktów menstruacyjnych w szkołach, aby żadna osoba menstruująca nie musiała opuszczać lekcji. Fundacja działa jednak holistycznie – stara się docierać do różnych grup i społeczności. Oprócz programu szkolnego:
- stawia ogólnodostępne szafki z produktami menstruacyjnymi,
- rozdaje wielorazowe produkty menstruacyjne,
- organizuje programy kuponowe dla osób uchodźczych,
- prowadzi warsztaty, badania i wolontariat,
- działa na rzecz zmian prawnych w kontekście ubóstwa menstruacyjnego.
MW: Czy Akcja Menstruacja otrzymuje jakieś wsparcie, które zasila jej działania?
NG: Większość działań możliwa jest dzięki wsparciu biznesu. Jedną z firm, które wspierają Akcję Menstruację, jest Finally.me. Regularnie przekazuje ona podpaski, które Fundacja następnie dostarcza do szkół, szpitali i różnego rodzaju miejsc pomocowych. Finally.me współpracuje również z biznesem oferując mu szeroką gamę produktów podnoszących komfort pracowniczek oraz gości organizacji. Są to m.in. dyspensery na produkty menstruacyjne do powieszenia w toaletach.
MW: W jaki sposób można minimalizować problem ubóstwa menstruacyjnego?
NG: Oprócz zerowego VAT-u na produkty menstruacyjne oraz zapewnienia darmowych środków menstruacyjnych w każdej szkole i uczelni, istotnym sposobem na minimalizację ubóstwa menstruacyjnego jest promowanie produktów wielorazowych – takich jak podpaski wielorazowe, kubeczki czy majtki menstruacyjne.
MW: Takie produkty są jednak droższe niż jednorazowe.
NG: Choć ich koszt początkowy jest wyższy niż w przypadku produktów jednorazowych, służą one latami, co znacząco obniża miesięczne wydatki związane z menstruacją. Dodatkowo są bardziej ekologiczne – zmniejszają ilość odpadów higienicznych i stanowią zrównoważoną alternatywę dla jednorazowych środków. Dla osób, które lubią łączyć różne rodzaje produktów menstruacyjnych, wielorazowe rozwiązania zwiększają poczucie bezpieczeństwa, zwłaszcza w sytuacjach kryzysu ekonomicznego, ponieważ zawsze można z nich skorzystać, niezależnie od dostępności jednorazowych produktów.
––––––––––
Inna organizacja walcząca z ubóstwem menstruacyjnym to np. Różowa Skrzyneczka, która również angażuje się w rozwiązanie problemu, zapewniając podpaski czy tampony w miejscach publicznych, takich jak np. szkoły.
Świadome wybory i ekologiczne rozwiązania
W poniższej tabelce sumujemy różne za i przeciw produktów menstruacyjnych:
|
produkt |
przybliżona cena za szt. |
wpływ na środowisko |
żywotność |
|
podpaska jednorazowa |
50 gr – 2,50 zł |
syntetyczna – niebiodegradowalna organiczna bawełna – biodegradowalna |
kilka h |
|
tampon |
28 gr – 88 gr |
z syntetyczną powłoczką – niebiodegradowalny 100% bawełny organicznej – biodegradowalny |
max. 6–8 h |
|
wkładka |
8 gr – 1,90 zł |
syntetyczna – niebiodegradowalna organiczna bawełna – biodegradowalna |
kilka h |
|
majtki menstruacyjne |
120 zł |
wielorazowe, wymagają uprania w wodzie |
ok. 5 lat |
|
podpaska wielorazowa |
49 zł |
wielorazowa, wymaga uprania w wodzie |
ok. 5 lat |
|
kubeczek menstruacyjny |
70 zł |
wielorazowy, niebiodegradowalny |
ok. 5 lat |
Z powyższej tabelki można wysnuć następujący wniosek: choć wielorazowe środki menstruacyjne są większym wydatkiem na start, to ich żywotność jest naprawdę duża, a ich negatywny wpływ na środowisko – niewielki (przynajmniej w porównaniu do syntetycznych artykułów jednorazowych). Jeśli chodzi o wybór Polek, to w rankingu wciąż królują podpaski jednorazowe.
Warto też wspomnieć, że wydając na środki menstruacyjne więcej pieniędzy, inwestujemy w swój dobrostan intymny i dbamy o środowisko naturalne – to dzięki wysokiej jakości materiałów użytych w procesie produkcji oraz certyfikatach bezpieczeństwa i jakości przyznanych produktom. Mowa o certyfikatach typu GOTS czy OEKO-TEX® STANDARD 100.
Nie byłoby jednak sprawiedliwe stwierdzenie, że w ogólnym rozrachunku produkty wielorazowe są lepsze, tańsze i bardziej ekologiczne – wszystko zależy od sposobu i intensywności ich użytkowania, dbania o nie, a także po prostu możliwości budżetowych danej osoby. Niektóre kobiety nie mogą sobie pozwolić na jednorazowe wydanie kilkuset złotych, więc rozsądniejszą dla nich decyzją finansową jest przeznaczanie co miesiąc znacznie mniejszych kwot na tańsze produkty. I to też jest jak najbardziej w porządku.
Na to, ile kosztuje menstruacja, składają się nasze codzienne wybory – środki higieny z „wyższej półki” będą większym wydatkiem, ale, jeśli jesteś w stanie sobie na nie pozwolić, to można traktować je jako inwestycję w swój komfort i dobro Ziemi.
Jak dbać o komfort i portfel w trakcie miesiączki
Menstruacja w Polsce, tak jak i w każdym innym kraju, kosztuje. Są to jednak nie tylko wydatki, ale też kwestia świadomości swojego ciała, jego potrzeb i osobistych wyborów – z powodu miesiączki istnieje, chcąc nie chcąc, problem dodatkowych kosztów ponoszonych przez kobiety, choć nie mówi się o tym często. I nie chodzi wyłącznie o finanse – to też problemy zdrowotne, wahania hormonalne, dyskomfort i realna konieczność niwelowania ich z pomocą lekarską.
Wydatki związane z menstruacją można próbować kontrolować i regulować, korzystając z naszego kalkulatora – dzięki kalkulatorowi kosztów miesiączki nie tylko wiesz, ile kosztuje okres, ale możesz też lepiej planować swoje comiesięczne zakupy. Być może pieniądze, które obecnie wydajesz na podpaski z gorszym składem, można przeznaczyć na zdrowsze, organiczne alternatywy?
Życzymy wyborów, które będą dla Ciebie dobre!
Q&A – pytania i odpowiedzi
Czy produkty wielorazowe naprawdę są tańsze?
Produkty wielorazowe, takie jak kubeczek menstruacyjny, dysk, bielizna menstruacyjna czy podpaska wielorazowa kosztują więcej niż produkty jednorazowe – na początku. Ten koszt startowy jednak rozkłada się na kolejne lata, dzięki czemu średni wydatek miesięczny jest już mniejszy. W ogólnym rozrachunku produkty wielorazowe naprawdę mogą wyjść taniej w perspektywie kilku lat niż produkty jednorazowe kupowane co miesiąc i wyrzucane do kosza po użyciu.
Jak działa kalkulator kosztów miesiączki?
Kalkulator kosztów miesiączki to proste, darmowe narzędzie, które służy przeliczeniu, ile wydajemy na naszą menstruację w skali miesiąca, roku, czy nawet życia. W puste okienka wpisujemy nasze dane, tj. ile dni przeciętnie trwa krwawienie, jakiego produktu menstruacyjnego używamy, ile ten produkt kosztuje oraz ile produktów dziennie zużywamy podczas okresu.
Czy majtki menstruacyjne Finally.me mogą pomóc zaoszczędzić?
Tak. Majtki menstruacyjne Finally.me to produkt wielorazowy, którego żywotność to nawet 5 lat przy właściwej pielęgnacji i postępowaniu zgodnie z instrukcjami użycia i prania. Jednorazowy koszt ok. 120 zł za parę wobec tego przekłada się na: 24 zł na rok i 2 zł na miesiąc (czyli 2 zł/cykl). Finally.me oferuje możliwość zakupu wielopaków – wtedy na kilka par obowiązuje zniżka, dzięki czemu wydatek zmniejsza się jeszcze bardziej.
Pamiętaj, by w przypadku problemów zdrowotnych skonsultować się z lekarzem lub lekarką.
Źródła