Połóg – jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety po porodzie

Jeśli zdecydowałaś się na dziecko i jesteś przyszłą mamą powinnaś wiedzieć z czym wiąże się okres ciąży oraz co dzieje się po jej zakończeniu. Dobrze, byś była również świadoma czym jest połóg. Najprościej mówiąc to czas regeneracji organizmu, kiedy to kobieta po porodzie dochodzi do siebie. Występuje niezależnie czy rodzisz siłami natury czy przy pomocy cesarskiego cięcia. Dowiedz się co mama może odczuwać w tym czasie, ile on trwa i z czym się wiąże.

Czym jest połóg?

Połóg to okres intensywnej regeneracji po porodzie, w którym w organizmie zachodzi wiele zmian. Kobieta odczuwa wówczas silne zmęczenie i spadek energii. W tym czasie powinnaś szczególnie zadbać o swoje zdrowie i maksymalnie możliwy wypoczynek, by jak najszybciej dojść do siebie. Jednym z etapów połogu jest regeneracja dróg rodnych. W związku z tym podczas jego trwania trzeba powstrzymać się od uprawiania seksu i należy szczególnie dbać o higienę miejsc intymnych.

Kiedy zaczyna się połóg i ile trwa?

Połóg to czas po porodzie, który trwa około 6 tygodni. W przypadku cesarki może się on nieco wydłużyć. Co prawda dolegliwości takie jak ból krocza, podbrzusza i odbytu mogą ustąpić wcześniej, jednak nie oznacza to jego końca.

Czas połogu możemy podzielić na trzy etapy:

• połóg bezpośredni – pierwsza doba po porodzie,
• połóg wczesny – pierwszy tydzień po porodzie,
• połóg późny – od 2 do 6. tygodnia po porodzie.

Przeczytaj także: Wkładki laktacyjne

Największe zmiany zachodzą pierwszego dnia połogu. Bardzo szybko zachodzą wówczas zmiany hormonalne i anatomiczne. Należy zatem być wówczas pod stałą opieką medyczną. Połóg wczesny, to czas, kiedy nadal następują zmiany w funkcjonowaniu organów i ustroju. Dochodzi jednak do tego okres adaptacyjna. Świeżo upieczona mama zaczyna się wtedy opiekować maleństwem. Możesz odczuwać wtedy duże zmęczenie fizyczne i psychiczne. Niekiedy dochodzi do pojawienia się anemii, która skutkuje znacznym osłabieniem.

W trakcie połogu późnego objawy zaczynają ustępować. Nie oznacza to jednak, że kobieta całkowicie wróciła do formy i rozmiarów sprzed ciąży. Proces ten może potrwać nawet kilka miesięcy.

Połóg po cesarce 

Różni się on nieco od tego, po porodzie naturalnym. Cesarskie cięcie polega na chirurgicznym przecięciu powłok brzusznych, za czym idzie podawanie środków przeciwbólowych. Możesz po nich czuć ból głowy, osłabienie i nudności. Po cesarce powinnaś wstać z łóżka jak najszybciej jest to możliwe. Wszystko oczywiście zależy od indywidualnych predyspozycji, jednak warto spróbować podnieść się przed upływem 12 godzin od porodu. Wpływa to na profilaktykę przykurczów w obrębie blizny oraz nieprzyjemnych dolegliwości w obrębie brzucha, z trudno gojącą się raną włącznie.

Połóg – co się dzieje w ciele kobiety?

Pierwszy objaw jaki zauważysz to krwawienie. Nie jest ono oczywiście powodem do zmartwień. Oznacza oczyszczanie się macicy. Należy wówczas szczególnie dbać o higienę intymną, w celu uniknięcia zakażeń. W tym czasie zachodzi też cofanie się zmian ciążowych i porodowych. Dotyczy to mięśnia macicy, dna miednicy, powłok brzusznych, pęcherza moczowego i jelit.

Obkurczanie macicy po porodzie

Macica przed porodem waży około 1,5 kg. W czasie połogu osiąga swoją normalną wielkość i waży około 50 g. Obkurczanie się macicy po porodzie to naturalny proces, który jest przyspieszany przez zmiany poziomu hormonów. Mają na to wpływ skurcze oraz karmienie piersią, podczas której wytwarza się oksytocyna, co pomaga wrócić jej do stanu sprzed ciąży. Ten sam hormon odpowiada za więź matki z dzieckiem tuż po porodzie. Ból, który będziesz odczuwać w tym czasie może być najbardziej nieprzyjemny w dwóch pierwszych dniach po porodzie. Pochwa wraca do stanu sprzed porodu około po 3 tygodniach.

Krwawienie i odchody połogowe

Kilka godzin po rozwiązaniu, na skutek oczyszczania się macicy rozpoczyna się wydalanie resztek śluzowych oraz błon, które nazywane są odchodami połogowymi. Do około 7. doby po porodzie wydzielina ta jest krwista i intensywna. W następnych dniach przyjmuje kolor różowy, a potem brązowy. Ustępują one zazwyczaj w 3-4. tygodniu po porodzie. Warto je dokładnie obserwować. Jeśli zauważysz jakiekolwiek nieprawidłowości należy skonsultować się z lekarzem lub położną.

By ochronić swoją bieliznę w tym czasie warto skorzystać z podpasek, najlepiej stosować tylko te bawełniane, bez dodatku środków zapachowych lub zdecydować się na komfort, który zapewnia bielizna menstruacyjna.

Gojenie się ran poporodowych

Ból w obrębie krocza wynika z jego rozciągnięcia, nacięcia lub pęknięcia. Obecność rany i szwów może wiązać się z uczuciem pieczenia i szczypania. Standardowo rany po pęknięciu lub nacięciu powinna zagoić się po około 10 dniach.

W przypadku cesarki szwy zewnętrzne lekarz usuwa między 7. a 8. dobą połogu, a szwy wewnętrzne rozpuszczalne zanikają ok. 3-6 miesięcy. W trakcie gojenia się, rana zmienia kolor z czerwonej, poprzez białą, aż po ledwo widoczną kreskę na linii bikini.

Zmiany hormonalne

W pierwszych dniach po porodzie może pojawić się baby blues. Występuje aż u 85% kobiet. Możesz wówczas silniej odczuwać wszystkie emocje, być bardziej wrażliwa i płaczliwa oraz czuć się zagubiona i przytłoczona opieką nad dzieckiem. Wynika to z hormonalnych zmian w organizmie i ciele - u kobiet karmiących z laktacji i nawału pokarmu. Wyrzut oksytocyny i endorfin po porodzie zaczyna spadać, a na ich miejsce wydziela się prolaktyna. Zmniejsza się również stężenie estrogenu i progesteronu.

Około 10-20% kobiet może dotknąć depresja poporodowa. Pojawia się w okolicach 6 tygodnia i objawia się m.in. zaburzeniami snu i apetytu, obniżonym nastrojem oraz ciągłym lękiem o zdrowie dziecka. Trwa zwykle około roku i wiąże się z ogromnym cierpieniem, dlatego trzeba koniecznie ją leczyć.

Okres rozpoczęcia laktacji

Jej przebieg zależy w dużej mierze od stymulacji. Jeśli maluch częściej będzie przykładany do piersi, będziesz produkować więcej. Stabilizacja laktacji trwa 4-6 tygodni. Warto być świadomym, że w pierwszym tygodniu połogu (2-4. doba) pojawia się nawał pokarmu, czyli nadprodukcja mleka. Widoczny jest wówczas obrzęk i napięcie piersi.

Z czym zgłosić się do lekarza?

Jeśli zauważysz u siebie którykolwiek z tych niepokojących objawów, powinnaś niezwłocznie skonsultować to z lekarzem:

• dreszcze i gorączka,
• silny ból podbrzusza lub pleców,
• krwawienie, które znacznie się nasiliło lub nagle zaniknęło,
• wyczuwalny nieprzyjemny zapach wydzieliny z pochwy,
• ból i ciągnięcie szwu lub rany.